یه‌کێتی زانایانی ئاینی ئیسلامی کوردستان
كوردى | العربية ئێمە لە فەیسبوک په‌یوه‌ندی  |  لقه‌کان  |  ستافی کار  |  لینکی پێویست
*****    *****   به‌چاودێری سه‌رۆكی یه‌كێتی زانایان لقی هه‌ڵه‌بجه‌ی یه‌كێتی زانایان به‌فه‌رمی كرایه‌وه‌    *****    *****   وتاره‌ پێشنیاركراوه‌كانی ئه‌م هه‌فته‌یه‌    *****    *****   لێژنه‌ی باڵای فه‌توا: حوكمی شه‌رعی بانگی رۆژی هه‌ینی پێش زه‌وال روون ده‌كاته‌وه‌    *****    *****   یه‌كێتی زانایان پرسه‌نامه‌یه‌ك ئاراسته‌ی شێخ عه‌بدولباسیت بالیسانی ده‌كات    *****    *****   كۆلێژی زانسته‌ ئیسلامیه‌كان سیمینارێك بۆ سه‌رۆكی یه‌كێتی زانایان ساز ده‌كات    *****    *****   هه‌ولێر؛ سه‌رۆكى يه‌كێتى زانايان پێشوازى له‌ شاندێكى باڵاى يه‌كێتى مامۆستايان ده‌كات    *****    *****   سه‌رۆكی لێژنه‌ی باڵای فه‌توا: ده‌مانه‌وێ‌ فه‌توا زیاتر رێكخه‌ین له‌ كوردستان    *****    *****   رادیۆی ده‌نگی زانایان وه‌رزی نوێی ده‌ست پێ‌ ده‌كات    *****    *****   لقى هه‌ڵه‌بجه‌ى يه‌كێتى زانايان؛ يه‌كه‌م كۆبوونه‌وه‌ى مانگانه‌ى خۆى ئه‌نجامدا    *****    *****   سلێمانی: یه‌كێتی زانایان به‌ژداری وۆرك شۆپێكی تایبه‌ت به‌ ماده‌ی هۆشبه‌ر ده‌كات    *****    *****   به‌رێوه‌به‌ری ئه‌وقافی ده‌وروبه‌ر سه‌ردانی یه‌كێتی زانایان ده‌كات    *****    *****   یه‌كێتی زانایان به‌ فه‌رمی داوای راگرتنی سایته‌ ئیباحیه‌كان ده‌كات   
ئازاد محمد به‌رگركه‌یی
به‌رواری دابه‌زاندن: 12/02/2019 : 09:20:41
قه‌باره‌ی فۆنت
قەرزو قەرزداری

خوا مرۆڤی وەكو كائینێكی كۆمەڵایەتی دروستكردووە كەناتوانێ بەتەنهابژی بۆیە گۆشەگیری و دورەپەرێزیشی ڕەت كردۆتەوە،لەلای خوا مرۆڤ لەهەموو بونەوەرێكی تر ڕێزدارترو  بەقەدر ترە،لەولایشەوە پێكەوەژیانی كردۆتە بنەمایەكی سەرەكی بۆئاسوودەیی وخۆشگوزەرانی،واتە ئەم وەكو بونەوەرەكانی تر نیە كەبێ یەكتریش بتوانن ژیان بگوزەرێنن،پێكەوەژیانی مرۆڤەكان شتێكی سروشتی و زگماكیە،بەدەرلەوەش خوا وای بۆبڕیونەتەوەكەدەفەرموێ(بەڵێ خوای گەورە خۆی ئەم یاسایەیی بۆدیارییكردوون كەدەبێ پێكەوە بن وهۆگری یەكبن وتەواوكاری كەم وكوڕیەكانی ژیانی یەكتر بن،چونكە ناكرێ لەژیان وژیواردا مرۆڤەكان هەموو وەكو یەكبن)ئەمەتەنهاخوای گەورەیە كەپێویستی بەكەس نیە بەڵكو هەموكەس پێویستی بەوە،بەڵام مرۆڤەكان هەمیشە كەم وكوڕیان هەیەو ئیحتیاجی خەڵكن،ئەمەش بەڵگەنەویستە بەڵكوهەندێكیان پایەبەرزترو هەبویی ترن،ئەمەش بۆئەوەیە تا هەندێكیان ڕاژەو خزمەت بەبەشێكی تربكەن چونكە یەكێ ئەندازیارو،یەكێ بەنناو یەكێكیش كرێكارە،جالەم پێكەوەژیانەدا ئەگەر بەرامبەر یەكتری لێبوردن وچاپۆشی نەبێ هەرگیز ئاسوودەیی مەیسەر نابێ،گەر قەرار وابێ ژیانێكی مرۆیانەو برایانەو دورلە هەراو قڕەو كێشمەكێش وئاشوب وبشێوی مان هەبێ،ئەبێ ڕێزو خۆشەویستی وتەبایی وویژدان وداودپەروەری و دڵسۆزی هەبێ،

جایەكێ لەوشتانەی كەهەمیشە مرۆڤەكان پێویستیان بەیەكتر ئەبێ مەسەلەی دەستەواو قەرزدانە بەیەكتر،وەچۆنیەتی دان و وەرگرتنەوەی،كەهەمیشە خوا دنە دنەمان ئەنێت لەسەر هاوكاری وبەدەمەوەچون ویارمەتیدانی یەكتر،چونكە كەسمان بەدەر نین لەم حاڵەتە ئەمڕۆبۆتو سبەش بۆمنە وەكو ئیمای شافیعی ئەفەرموێت ماڵی دونیا وەكوسێبەر وایە هەرجارەو ڕوی لەلایەكە،كەس نیە بەردوەوام دەوڵەمەندبێ وكەسیش نیە بەردەوام هەژاربێ هەرجارەو بۆیەكێكە،گەر بێت وبەوردیش بۆمەسەلەكە بڕوانین دەبینین كە قەرز وەرگرتن شتێكی تەواو ناچاریەو بارێكی ئێجگار قوڕسە،هەروەك لوقمانی حەكیم بەكوڕەكەی ئەڵێت،كوڕی شیرینم زۆرتاڵی وسوێریم بینیوەلەژیاندا،باری گران وقوڕسم زۆر هەڵگرتووە،بەڵام نەم بینی لەقەرزداری گرانترو تاڵتربێ،خۆشەویستیشمان درودی خوای لەسەربێ ئەفەرمووێ قەرزداری ناشیرین كردنی دینە،چونكە مرۆڤ كاتێ توشی قەرزداری ئەبێ توشی حاشا درۆو پابەندنەبون بەبەڵێن وزۆر شتی تریش ئەبێ،یاخودفەرمویەتی قەرزداری بۆشەوێ غەمەو بەڕۆژیش چاشۆڕی و زەلیلیە،وەیەكێ لەنزاكانی ڕۆژانەی كەپەنای بەخواگرتووە لێێ توشی قەرزداری زۆر بوە،بەڵام ناشكرێ مرۆڤ قەرزنەكا چونكە هەندێ جار ناچارەبێ.بەڵام زۆر گرینگە تازۆر ناچار نەبین قەرز نەكەین و هەرچی زوشە گەر بۆمان بلۆێ،زو ڕەتی كەینەوە بیگەڕێنینەوەبۆخاوەنەكەی،پەیامی ئیسلام زۆر جەخت لەوە ئەكاتەوە كەدەستمان كراوەبێ بۆقەرزدان هەمیش كەقەرزمان كرد قەرز كوێرنەبین وبێ باكو خەمساردنەبین لەدانەوەی،داخی گرانم هەندێ كەس بەڕادەیێ قەرز كوێرە كە قەرزدانی لای خەڵك زۆر ترسناكو ناشیرین وئەستەم كردووەو وای لێهاتوە متمانە زۆر كەم بوە لەنێوان قەرزدەرو قەرز وەرگر،پەیامی ئیسلام بۆكەم كردنەوەی ئەم دیاردەیەو دەست گرتنی قەرزداران زەكاتی وەك چارەیك دناواوە یەكێ لەوتوێژانەی زەكاتیان پێدەشێ قەرزدارانن،بەمەرجێ بۆپێویستیەكی ژیان وشەرعی قەرزی كردبێ،چونكە هەندێ كەس وەكو خوێكی لێهاتووە بێ قەرز قەرارناگرێ بۆشتێكی كەم ۆهەوەسی خۆی قەرزەكات وزۆر بەئەستەمیش ئەیداتەوە،وەك دەڵێن دەستی فڵان ماچەكات تاقەرزی پێ ئەدات باڵام دوایی خاوەن پارەكە قاچیشی ماچ كات نایداتەوە،زۆر پێویستە مرۆڤ بۆ مۆدێل وچاولێكەری وبازاری،خۆی توشی قەرزو قیست نەكات،ئەگینا دوایی توشی غەم چاوشۆڕی دێت جاریش وایە سەردەكێشێ بۆ كارەساتی دڵ تەزێن ونەخوازراو،یەكێ لەو كێشەكۆمەڵایەتیانەی ئێستا بەدەستیەوە ئەناڵێنین كێشەی قەرزو قیستە،ئەوەی ماوەتەوە بڵێین قەرزو قەرزداری بریتیە لە دو تەڕەف ئەوەی قەرز ئەدات و ئەوەشی قەرز وەرەگرێ

٭ئەوەی قەرز ئەدات:

گەر بیربكاتەوە كارێكی ئێجگار گەورەو مرۆیانەیە ئەنجامی ئەدات و،خێرێكی زۆرو زەوەن وتێشوو زادوزەخیرەیەكی زۆر بەسەریەكەوە ئەنێت،بەڵام ئەبێ ڕەچاوی ئەم خاڵانەش بكا،وەكو نوسینی بڕی قەرز یاخود گرتنی شاهیدلێی، وە خۆی بەدوربگرێ لەسو زێدە وەرگرتنەوە،وەچاوپۆشی ولەسەر وەستانی و درێژكردنەوەی وادەی وەرگرتنەوەو مشاوەش نەكردنی قەرز دار كەنەیبو لەوادەی دیاریكراو بیداتەوە،خۆشەویستمان درودی خوای لەسەربێ دەفەرموێ،خوا ئەوكەسانەی خۆشەوێ ودەیانباتە بەهەشت كە ئاسان ومامەڵەیان نەرمەو لەقەرزدان جوامێرانەن،یاخود دەفەرموێ هەركەسێ باری براكەی خۆی ئاسان بكاو تەنگەتاوی نەكالەقەرزدانەوە خواش ئەوكەسە لەتەنگابەری دواڕۆژ دەپارێزێ ودەیباتە ژێر سێبەری عەرشی خۆی.خوالەو كەسەخۆشەبێ كەلەخەڵكی خۆشەبێ،وەئەفەرموێت هەركەسێ پارەیێ لەكەسێ قەرزبكاو نیەتی پاك بێ وبیەوێ بیداتەوە ئیلاخوا بۆی ئاسان دەكات ودەروی خۆری بەسەر داواڵادەكات،وەهەركەسێ نیەتی پاكنەبێ ونەیەوێ بیداتەوەئیلاخوافەڕو پیت وبەرەكەت لەڕزقی هەڵدەگرێ وكەم نرخی دەكات لەبەر چاوی خەڵك.

٭ئەوەی قەرز وەردەگرێ:

ئەبێت كەسی قەرز وەرگر زۆر بەویژدان وهەستیاربێ ومتمانەو كەسایەتی خۆی نەدۆڕێنێ،لەوادەی دیاری كراو گەر بۆی كراو هەیبێ  بیگەڕێنێتەوەو قەرز كوێرنەبێ خاوەن پارەكە ئازارنەدات وخۆی لێ نەشارێتەوەو تەلەفۆنی لەسەر دانەخا،گەر هەیبو بیداتەوە گەرنەشی بوپێی بڵێ نیمە خێرت دەگا جارێ مۆڵەتم بدەی یان چۆنت پێ باشە وادەكەین،بەڵایەكە لێرەیە زۆر كەس قەرزدەكاو پاشانیش پارەی دێتە دەست وبەئەنقەست نایداتەوەو زەوتی دەكا،تاوای لێدێ خاوەن پارەكەلەخۆی بێزاردەبێ و سوێندی پێدەخواو تەلاقی پێدەهاوێ وزۆرجاریش سەرەكێشێ بۆقەزیەی گەورەتر وەكو هەڕەشەی كوشتن وناموس نێوان تێكچون ودوژمنداری،بەڵام گەورەیی وخێرو پیاوەتی وجوامێری ئەوەیە مرۆڤ بۆشتێكی دونیایی سومعەو ئاخیڕەتی خۆی لێڵ وبەدو ناشیرین نەكا،بەڵكو سەبر بگرێ وتەسلیمی خوای كا.