یه‌کێتی زانایانی ئاینی ئیسلامی کوردستان
كوردى | العربية ئێمە لە فەیسبوک په‌یوه‌ندی  |  لقه‌کان  |  ستافی کار  |  لینکی پێویست
*****    *****   لقی رانیەی یەکێتی زانایان چەند پرسێک تاوتوێ دەکات    *****    *****   شاندێکی یەکێتی زانایان سەردانی لقی ۱۹ ی پارتی دەکەن    *****    *****   لەسەر راسپاردەی سەرۆکی یەکێتی زانایان کێشەی نێوان مامۆستا مەلا فاتح و مامۆستا هەڵۆ لە لقی سلێمانی چارەسەر کرا    *****    *****   سەرۆکی یەکێتی زانایان: ناکرێ مینبەر بۆ تەشهیرو یەکتر شکاندن و ململانێ و کاردانەوە بەکار بێت    *****    *****   مامۆستا مەلا حسن وەڵزی کۆچی دوایی کردو یەکێتی زانایانیش پرسەنامەیەک ئاراستەی خانەوادەکەی دەکات    *****    *****   یه‌كێتی زانایان جه‌ژنی قوربان له‌ هه‌موو لایه‌ك پیرۆز ده‌كات    *****    *****   لە مەراسیمێکدا دیاری بەسەر کۆمەڵێک مامۆستای ئایینی دەڤەری زیارەت و دەوروبەری دابەش کرا    *****    *****   شاندێکی مەکتەبی تەنفیزی لقی سۆرانی یەکێتی زانایان بەسەر دەکاتەوە    *****    *****   لقی رانیەی یەکێتی زانایان سەردانی شارەوانی و ئەوقافی شارەکە دەکەن    *****    *****   سه‌باره‌ت به‌ به‌رنامه‌یه‌كی كه‌ناڵی كوردستان24 یه‌كێتی زانایان به‌یاننامه‌یه‌ك بڵاو ده‌كاته‌وه‌    *****    *****   پرسەنامەی لقی سۆرانی یەکێتی زانایان بەبۆنەی کۆچی دوای مامۆستا ملا کاکە احمدی چۆمان    *****    *****   لقی سلێمانی یەکێتی زانایان بەژداری کۆبوونەوەی لێژنەکانی ئامادەکاری پێشوازی جەژنی قوربان دەکات   
د. حه‌سه‌ن خالید موفتی
به‌رواری دابه‌زاندن: 03/06/2019 : 18:13:16
قه‌باره‌ی فۆنت
خەڵکی گومڕا مەکەن..چونکە تەنها خۆتانی پێ گومڕا دەبن

روونکردنەوەک لەسەر دروستی سەرفیترە بە پارە و دروستی پێشخستنی لە کاتی خۆیدا..
ئاشکرایە کە پێویستە کار و تێگەیشتنمان لەگەڵ رۆح و مەبەستەکانی دەقەکاندا بێت نەک تەنها روکەشی دەق..زەکاتی سەرفیترە و پێشخستنی بە نمونە..
خاڵی یەکەم
بۆچی لە دەقەکاندا تەنها ئەو چوار شتە باسکراو جۆ لەگەڵ خورما و مێوژ و کەشک..چونکە تەعام و خۆراکی ئەو سەردەمە هەر ئەوانە بووە وەک ابو سعید الخدری راوی فەرمودەکە خۆی دەفەرموێت كما قال أبو سعيد الخدري رضي الله عنه: "كنا نخرج يوم الفطر في عهد النبي صلى الله عليه وسلم صاعاً من طعام، وكان طعامنا الشعير، والزبيب، والأقط، والتمر" رواه البخاري
کەواتە مەرج نییە تەنها ئەو جوار شتەبێت بە کۆی دەنگ دروستە برنجیش لە دەقەکەیشدا نییە..
پاشان ئەو سەردەمە پێداویستی خەڵکی هەژاریش تەنها خواردن بووە بۆیە باسی ئەوە کراوە..خەڵکیش پارەی نەبووە تا بە پارە لەسەریان واجب بکرێت..بەڵام لە مێژە پێداویستیەکان و هەل ومەرجەکان گۆڕاوە..
ئەو کەسەی کە پێی وایە هەردەبێت بە دەق کاربکرێت نەک بە ڕۆح و مەقاصیدی دەق هەقە هەندێ جۆی بۆ ببردرێت نابێت وەریشی نەگرێت چونکە دەقەکە باسی جۆ دەکات "صاعا من شعير"..ئەی نازانن ئەو جومودیانە کە هەندێک لە ئەحکام دەگۆڕدێت بە پێی زەمان و هەل و مەرجەکان وەک ابن القیم دەڵێت الاحکام تتغیر بتغیر الاحوال والازمان..ئێستە کابرای فەقیر چ بکات لە گەنم وجۆی ڕووت؟ لەکاتێکدا پارەی کرێ خانووی نیێە.. پارەی شیری منداڵەکەی نیێە..پارەی دەرمان و نەخۆشخانە نییە..پارەی پۆشاکی جەژنی منداڵەکەی نییە..پارەی جەژنانەی منداڵەکانی نییە؟! خۆ ئەگەر گەنم و جۆیشی بۆ بەریت هەر مەجبورە بیفرۆشێتەوە بە كەمتر و ئەو پێداویستیانەی لێ پێ بکڕێت..
وێڕای ئەوەی کە زەکات بە قیمەت یان عیوەز لە نێویشیاندا سەرفیترە بە پارە فەرمودەی دروستی لە سەرە لە سەحیحی بوخاریدا هاتووە لە معاذ بن جبل ر.خ کە ئەو عیوەزەی وەرگرتۆۆە..رواه البخاري تعليقاً بصيغة الجزم من أن معاذ بن جبل رضي الله عنه قال لأهل اليمن حين بعثه رسول الله صلى الله عليه وسلم إليهم: "ائتوني بعرض ثياب خميس، أو لبيس في الصدقة مكان الشعير، والذرة أهون عليكم، وخير لأصحاب النبي صلى الله عليه وسلم بالمدينة". 
تۆ بڵێی هاوەڵانی پێغەمبەر د.خ ئاگاداری سوننەتی پێغەمبەرەکەیان نەبوبن! والعیاذبالله..
وێڕای ئەوەی کە بە اجماع دروستە برنجیش وەربگیرێت بۆ سەرفیترە لە کاتێکدا لە دەقێکدا باسی برنج نەکراوە..
بۆیە مەزهەبێکی گەورەی ئەهلی سوننەت وەک مەزهەبی پێشەوا ئەبوو حەنیفە کە زیاتر لە 450 ملیون پەیڕەوکاریان هەیە لە جیهانی ئیسلامیدا پێیان دروستە زەکات بە قیمەتەکەی بدرێت واتە بە پارە..نەشگوترێترێت لە مەزهەبی خۆماندا پێشەوا ئیمامی شافیعی هیچ ڕایەک نییە لەو دروستییەدا..بەڵکو وەجهێکیش هەیە لە مەزهەبدا کە پێیان دروستە وەک ئیمامی نەوەوی لە المجموع دا لە کۆتایی باسی زکاة الغنم دا نەقڵی كردووه..هەروەها دەفەرموێت" قال سفیان الثوري يجزئ اخراج العروض عن الزکاة اذا كانت بقيمتها وهو الظاهر من مذهب البخاري في صحیحه وهو وجه لنا كما سبق" المجموع 5/ 428 
هەروەها ریوایەتێکی ئیمامی ئەحمەدیش هەیە لەو بارەوە.ابن تیمەیەیش پێ وایە بە پێی مەسڵەحەتی هەژارەکەیە.. 
وێڕای ئەوەی کە دەیان ساڵە زانایانی کوردستان فەتوای دروستی دانی قیمەتیان داوە و بە پەیڕەوکردن لە مەزهەبی ئەبوو حەنیفە..ئەنجومەنی باڵای فەتوایش لە کوردستان هەمان فەتوای داوە و چەندین ساڵە پەیڕەوی داکات..
فیقهی ئیسلامی پێویستە لەمەڕ دەقەکان تەعامول لە تەک رۆح ومەبەستی دەقەکاندا بکرێت ..خەڵک گومڕا مەکەن چونکە تەنها خۆتان گومڕا دەبن..
کەواتە ئەسڵ وایە بە تەعام بێت بەڵام دروستیشە بە نەخت وپارە بدرێت چونکە ئێستا گۆڕانکاریی هاتووە بە سەر پێداویستی هەژاڕاندا..
خاڵی یەکەم
هیچ گومانیش نیێە لە دروستی پێشخستنی پێدانی زەکات بە گشتی و زەکاتی سەرفیترەیش بە تایبەت ئەمەیش ڕای پەسەندی جمهوری زانایانە لەوانە شافیعیەکان و حەنفیەکان بە پێی چەندین فەرمودەی دروست لەوانە:

1- حديثُ أبي داود وغيرِه عَنْ عَلِيٍّ رضي الله عنه «أَنَّ الْعَبَّاسَ سَأَلَ النَّبِيَّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي تَعْجِيلِ صَدَقَتِهِ قَبْلَ أَنْ تَحِلَّ؛ فَرَخَّصَ لَهُ فِي ذَلِكَ»، قَالَ مَرَّةً: «فَأَذِنَ لَهُ فِي ذَلِكَ»أخرجه أبو داود في «الزكاة» (١٦٢٤) بابٌ في تعجيل الزكاة، والترمذيُّ في «الزكاة» (٦٧٨) بابُ ما جاء في تعجيل الزكاة، وابنُ ماجه في «الزكاة» (١٧٩٥) بابُ تعجيل الزكاة قبل مَحِلِّها، مِنْ حديثِ عليِّ بنِ أبي طالبٍ رضي الله عنه. وصحَّحه أحمد شاكر في تحقيقه ﻟ: «مسند أحمد» (٢/ ١٤١)، وحسَّنه الألبانيُّ في «الإرواء» (٣/ ٣٤٧) وفي «صحيح أبي داود» (١٤٣٦).

2 - وفي روايةٍ: «أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَعَجَّلَ مِنَ الْعَبَّاسِ صَدَقَةَ سَنَتَيْنِ»أخرجه أبو عُبَيْدٍ في «الأموال» (١٨٨٦) مِنْ حديثِ عليِّ بنِ أبي طالبٍ رضي الله عنه. وحسَّنه الألبانيُّ في «الإرواء» (٣/ ٣٤٦).
3-
ولقوله صلَّى الله عليه وسلَّم لعمر رضي الله عنه: «إِنَّا كُنَّا قَدْ تَعَجَّلْنَا صَدَقَةَ مَالِ الْعَبَّاسِ لِعَامِنَا هَذَا عَامَ أَوَّلَ»أخرجه البيهقيُّ (٧٣٦٦) مِنْ حديثِ الحَكَمِ بنِ عُتَيْبَةَ عن الحسن بنِ مسلمٍ مُرْسَلًا، ورواهُ الدارقطنيُّ (٢٠١١) مِنْ حديثِ الحَكَمِ عن موسى بنِ طلحة عن طلحة رضي الله عنه بلفظِ: «إِنَّا كُنَّا احْتَجْنَا إِلَى مَالٍ فَتَعَجَّلْنَا مِنَ الْعَبَّاسِ صَدَقَةَ مَالِهِ لِسَنَتَيْنِ»، ويشهد له حديثَا عليٍّ السابقان.

وذهَبَتِ الشافعيةُ إلى جوازِ إخراجها مِنْ أوَّلِ شهرِ رمضان، قال النوويُّ ـ رحمه الله ـ مُعلِّلًا هذا الرأيَ بما نصُّه: «لأنها تجب بسببين: بصوم رمضان والفطرِ منه، فإذا وُجِدَ أحَدُهما جازَ تقديمُها على الآخَرِ كزكاة المال بعد مِلْكِ النِّصاب وقبل الحول، ولا يجوز تقديمُها على رمضان لأنه تقديمٌ على السببين؛ فهو كإخراجِ زكاةِ المال قبل الحول والنِّصاب» «المجموع» للنووي (٦/ ١٢٦).
وصلی الله علی سيدنا محمد وآله وصحبه وسلم
اخوكم
د. حسن الشيخ خالد المفتي
29
رمضان 1440
3 6 2019